Ä°ÅŸsizlik sadece bizim deÄŸil, dünyanın hemen hemen her ülkesinde var olan bir sorundur. Her ülkenin demografik, kültürel ve politik yapısı farklı olduÄŸundan iÅŸsizliÄŸe sebep veren nedenler deÄŸiÅŸiklik gösterebilir. Åžu an için ise bizi ilgilendiren tek ülke Türkiye’dir. Sadece dikkatli bir gözlem ile bile iÅŸsizlik sorununun nedenlerinin belli baÅŸlıklarını tespit etmek mümkündür. Pek tabi olarak benim tespit ettiklerimde hata veya eksik noktalar olabilir.
Devlet ve istihdam denklemi
Öncelikle belirtmek gerekir ki devletin istihdam oluÅŸturma mecburiyeti olamaz. 74 milyonun hepsini memur olarak kadrolaÅŸtırması olacak ÅŸey deÄŸildir. Bu yüzden insanlar en baÅŸta devletin kendisine iÅŸ yaratması gerektiÄŸi düÅŸüncesinden vazgeçmeli. Devlet insanlarına iÅŸ imkânı yaratmak zorundadır. Bunun içinde özel sektörlerin geliÅŸimini desteklemesi gerekir. Yani giriÅŸimcileri destekleyerek özel sektörün iÅŸçi ihtiyacı doÄŸmasını saÄŸlayacak. Bu ÅŸekilde hem ülke ekonomisi geliÅŸecek hem de insanlar istihdam edilmiÅŸ olacak. Günümüz de ise bunun çok iyi gerçekleÅŸtirilmediÄŸi görülmektedir. Yine de bu konuda umut taşıyorum, emekleyerek de olsa bir ilerleme olduÄŸunu düÅŸünmekteyim.
Ä°ÅŸ beÄŸenmeme
Bazı insanların iÅŸ beÄŸenmeme durumları vardır. Hayallerinde yüksek maaÅŸ, mükemmel ÅŸartlar ve benzeri bir sürü ÅŸeyi arzulayarak iÅŸ ararlar. Hatta bazılarının eÄŸitim seviyesi liseden ibaret olmasına karşın iÅŸlere burun kıvırırlar. Üniversite mezunu bir insanın doÄŸal olarak o kadar okuduktan sonra komilik, tezgâhtarlık ve benzeri hizmetlerde çalışmak istememesi normaldir. Yine de bu tarz hizmetlerde çalışması için aranan insan sayısı az deÄŸil, çok. Üniversite mezun sayısı artıyor… Üniversiteler bilim insanı, öÄŸretmen, mühendis yetiÅŸtiriyorlar. Fakat yan hizmet dediÄŸimiz sektöre eleman yetiÅŸtiren bir eÄŸitim sistemine sahip deÄŸiliz. Bu tarz iÅŸlere eÄŸitimsiz insanlar alındığından en basit bir iÅŸ bile bilinçli ve doÄŸru yapılmayabiliyor. Sektörlere eleman yetiÅŸtirme de bir dengesizlik olması “iÅŸ beÄŸenmeme” sebeplerine bir neden olabilir.
Aşırı yığılmalar
Üniversiteden mezun olanlar daha çok öÄŸretmenlik, mühendislik, mimarlık gibi, daha çok itibarlı mesleklere yöneliyorlar. Özellikle de öÄŸretmenlik mesleÄŸine yönelenlerin sayısı bana göre korkunç seviyede. Bunun bir sebebi insanların bilinçsizce yığılmaları ve zamanında eÄŸitim fakültelerinin açılması ve halen faaliyete devam etmesi. ÖÄŸretmen atamaları 5-10 yıllık bir sorun deÄŸil, onlarca yıllık bir sorundur. Göz göre göre lades demenin mantıklı bir yanı olamaz. Bu ülkenin gerçekten de bu kadar öÄŸretmene ihtiyacı var mı?
Piyasa araÅŸtırması yapıp, ülkenin istihdam eksiÄŸi olan alanlar tespit edilerek bölüm tercihi yapılması herkesin hayrına olacak bir ÅŸeydir. Ben insanın sevdiÄŸi mesleÄŸi seçip, sevdiÄŸi iÅŸi yapmasından yanayım. Fakat ortadaki ÅŸartları bilip, bunun bilincinde olarak seçim yapmak gerek ki daha sonra kimse aÄŸlamasın.
Ayça MUTLUCAN
STDM Yön. Kur. Üyesi
.jpg)
